یک اخراجی

خط قرمز

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 09:34:14 GMT

خط قرمز

اشاره: مطلب زیر توسط علی حق منتشر شده است.

به لطف توزیع کپی های فیلم اخراجی ها این فیلم رو همراه یکی از دوستان پدرم (م.ک٬ که سال هاست دستی در کار فیلم سازی داره) با خوشحالي از اين كه كمكي به ده نمكي نكردم، دیدم. در پایان فیلم این دوست گفت:" به جهت عبور از خط قرمزها (با اشاره با دامنه طنز گسترده) فیلم ده نمکی قابل تقدیره." این جملش خیلی بهم برخورد تو جوابش گفتم:" از کی تاحالا گنجوندن جوک های اس ام اسی عبور از خط قرمز شده؟ چه به روز جامعه ما اومده که رواج بی ادبی جذاب شده؟ اگه اينطوره پس خود سازندگان جوك هاي بي ادبي مي تونن بهترين فيلم ساز بشن تازه بيشترشون مشكل دگماتيستي و سابقه خشونت گستري نداشتن. به نظرم ده نمکی نازل ترین سطح طنز رو برای فیلمش انتخاب كرده كه قطعا براي بسياري از طنزپردازهاي سينما هم كار سختي نبوده كه اينجوري فيلم بسازند و نظر مخاطب عوام رو جلب كنند ولي براي حفظ ساحت حرفه اي كار طنز به اين لمپنيسم تن ندادن تازه اسير سانسور هم شدن چون مسايل عميق اجتماعي و سياسي رو دستمايه كارشون قرار دادن. گذشته از اين ده نمكي از هيچ يك از هنر پيشه هاش نتونسته بازي جديدي بگيره همه اسير بازي هاي موفق و ديالوگ هاي قبليشون اون هم تو سطح پايين تر هستند. فيلم برداري هم كه افتضاحه. اليته من فيلم بين حرفه اي نيستم و منتقد سينمايي هم نيستم ولي فيلم رو جز چرت و پرت گويي نديدم. ظاهرا تو شرايط فعلي جامعه و سياست فيلم هامون هم بايد لمپني و عوام فريب باشه."

داستان یک زندگی

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 09:29:34 GMT

داستان یک زندگی

اشاره: مطلب زیر توسط امیر در وبلاگ کوچه دلتنگی ها منتشر شده است. (این مطلب با کمی ویرایش در وبلاگ یک اخراجی منتشر می شود)

می خواهم از یک فیلم نه نه!! از یک زندگی بگویم.

زندگی ای که به قلم یک آدم فوق العاده رقم خورد و با ذهنیت همان آدم بر پرده ی نقره ای به نمایش در آمد.

زندگی پر از آدم هایی بود که در کنارمان هستند. آدم هایی که هر کدامشان خدا را به سبک خودشان می شناسند. بعضی هایشان خدا را لا به لای زیارت عاشورا و امثالهم جستجو می کنند.

اما بعضی هایشان، همان هایی که احساس میکنی می توانی خودت را جایشان بگذاری، خدا را در قلبشان می شناسند.

شاید حدس زدنش سخت باشد که دارم در مورد کدام آدم فوق العاده می گویم.

مسعود ده نمکی خالق زندگی است که آدم هایش را می شود هر لحظه و هر جا دید.

خیلی سخته که با لغات و کلمات بی هنرم، هنر بی حصارش را توصیف کنم.

مسعود ده نمکی در فیلم بی نظیر خودش اساس تمام ارزش های فرعی جامعه را به هم زده و همه را به سخره گرفته و از اصیل ترین ارزش ها به هر نحوی حمایت کرد.

اگر گفتم فوق العاده، چون هست. دیدن این زندگی لبهایتان را می خنداند ولی چشم های پاکتان را پر از اشک می کند. به خاطر اینکه کسی پیدا شده و دارد نشانمان می دهد چه خدایی داریم.

خدایی که جایش در دل آدم ها است، خدایی که نمی توانید با کلمات توصیفش کنید، خدایی که مال همه است.

درسته "زندگیه" مسعود ده نمکی توی جشنواره شایسته ی دریافت جایزه نشد، اما میتوانم بگم جایزه ی جشنواره شایسته ی تعلق گرفتن به این زندگی نبود.

از امروز مسعود ده نمکی به یک شخصیت تاءثیر گذار در زندگیه خیلی ها از جمله من تبدیل شد.

اخراجی ها، سینمای گیشه ای

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 09:16:18 GMT

اخراجی ها، سینمای گیشه

اشاره:مطلب زیر توسط داوود محمدی تبار در وبلاگ وصله منتشر شده است.

فیلم اخراجی ها در مدت زمان کوتاهی از نمایش با فروش میلیاردی خود رکورد تاریخ سینمای ایران را شکست. این فیلم که از ساخته های ده نمکی است داستان یک گروه اوباش را در آخرین سال جنگ تحمیلی به تصویر می کشد که برای جلب رضایت خانواده دختر مورد علاقه خود برای چند روزی به جبهه جنگ می روند. فیلم داستانی بسیار ساده دارد که در انتها بصورت کاملاً قابل پیش بینی و با تاثیر گرفتن این گروه اوباش از کرامات رزمندگان و به راه راست هدایت شدن تک تک آنان و شهادت سرکرده گروه به پایان می رسد. داستان فیلم هیچ نقطه جذاب و شگفتی برای تماشاگر ندارد، جلوه های جنگی نیز بسیار غیر واقعی بوده طوریکه تماشاگر اصلاً خود را در زمان جنگ احساس نمی کند. باوجود اینکه ده نمکی به عدم اهدای هیچکدام از سیمرغ های جشنواره فجر اعتراض زیادی داشته و آن را سیاسی خواند اما نگاهی منصفانه به فیلم تاییدی بر تصمیم داوران جشنواره خواهد بود. تنها نکته قابل توجه این است که چرا فیلم مورد توجه بسیار تماشاگران قرار می گیرد که گواه آن انتخاب بهترین فیلم تماشاگران در جشنواره و رکورد شکنی آن در سینما است. پاسخ این سوال را باید در سنت شکنی فیلم و عبور از خطوط قرمز سینمای جنگ جستجو کرد. خطوط قرمزی که بصورت پیش فرض تمام رزمندگان را انسانهایی ملکوتی و ماورایی نشان می دهد که همگی در آرزوی شهادت اند. شوخی کردن با برخی سنتها مانند صحنه خواندن ترانه های کوچه بازاری ، قمار بازی، کشیدن سیگار و گویش جاهل گونه گروه اوباش در جبهه باعث جذابیت این فیلم برای تماشاگران است. ضمن اینکه انتخاب بازیگران فیلم توسط شریفی نیا بصورت کاملاً حرفه ای تاثیر زیادی در فروش فیلم داشته بعنوان مثال حضور اکبر عبدی با لهجه شیرین ترکی و صورت خنده دار وی در صحنه یی که وی موجب می شود همه به شک بمب شیمیایی ماسک بزنند موجب خنده هر تماشاگری می شود. در گذشته نیز فیلم مارمولک با زیر پا گذاشتن این خطوط قرمز و هدف قرار دادن لباس روحانیت بسیار مورد توجه قرار گرفته بود و چه بسا اگر مانع نمایش آن در سینما نمی شدند و مراقبتی که از فیلم اخراجی ها برای جلوگیری از خروج سی دی فیلم بعمل آمد در مورد آن فیلم هم انجام می شد اکنون رکورد فروش در اختیار مارمولک، فیلمی که میان ایرانیان خارج از کشور نیز مورد استقبال واقع شد، بود.

در نهایت باید به این نکته اشاره کرد که استقبال زیاد تماشاگران از اینگونه فیلم ها می تواند برای مسئولین مملکت به وضوح نشان دهد که افول سینمای ایران به علت فشار و محدودیت های وارده بر آن است که موجب شده هر فیلمی ضعیفی هم که مقداری از این محدودیت ها فراتر رود با فروش خوبی در گیشه مواجه شود.

بعد از خیلی دور خیلی نزدیک بهترین فیلمی بود که دیدم

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 09:13:30 GMT

بعد از خیلی دور خیلی نزدیک

بهترین فیلمی بود که دیدم

اشاره: مطلب زیر توسط چپ دست در وبلاگ آرامش منتشر شده است.

بعد از خیلی دور خیلی نزدیک اخراجی ها بهترین فیلمی بود که دیدم! یه فیلمه همه جانبه و تاثیر گذار!

میگن کسی رو که خوابه میشه بیدار کرد اما کسی رو که خودشو به خواب زده نمیشه! چون یارو به عمد میخواد بیدار نکنه خودشو ولی بیداره دیگه... نه؟

تو سینما لحظه ی مهشر فیلم یکی زرتی(املاش همینه دیگه؟)بزنه زیره خنده!!!!!! فکر کننننننن!

همه دارن گریه میکنن! اون قسمتیش که تانک جلو می اومد و اون که پاش قطع شده بود داشت خودشو میکشید کنار یکی بخنده و دریوری بگه!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟

آخه آدم اینقدر بی رگ و ریشه؟ آخه تو که این چیزا حالیت نیست حداقل به قسمت هنری فیلم بنگر!

تو که اصلا حالیت نیست که جنگ چی بوده لا اقل به موسیقی فیلم گوش کن اونو که میفهمی؟

نه! شایدم اومدی اینجا که چیپسو پفکتو به اتمام برسونی! نه! شایدم اومدی با مثلا عشقت حال کنی!

خوبه دیگه پس بگو چرا ۲ یا ۳ بار یه فیلمو میری میبینی!

پ.ن :

۱.بار دومی بود که رفتم فیلمو ببینم اما ساکت تر از بار اول به فیلم نگاه میکردم!

۲.بابا فیلمم میسازین اینطوری بسازین! مجبور نیستین که توی یه سال ۵۰۰ تا فیلم کلید بزنین! برید ۱۰ سال فکر کنید یه فیلم درست و حسابی بسازین! به خدا بیشتر بیننده جمع میکنه!

۳.اما اخراجی هارو از دست ندین. حتما تو سینما ببینید!

۴.عاشق خسته! حرفاتو درک کردم! بابا لااقل بگو چرا با این اسم میای؟ عاشق کی هستی؟ مگه عاشقم خسته میشه؟ اصلا منو از کجا میشناسی؟! به جون خودم دارم خفه میشم بگو دیگه!!!!

بازخوانی اخراجی ها از زبان وبلاگ

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 09:08:18 GMT

بازخوانی اخراجی ها

از زبان یک وبلاگ

اشاره:مطلب زیر توسط مهدیه در وبلاگ کفن پوش منتشر شده است.

اکبر عبدی –کامبیز دیر باز –امین حیایی –علی اسیوند-ارژنگ امیر فضلی = اخراجی ها

سید جواد هاشمی –فخر الدین صدیق شریف = آشنایان

نگار فروزنده – نیوشا ضیغمی =گوشه و کنارها

مسعود ده نمکی =افساید

خنده در رگریه

گریه در خنده

اخراجی ها از دنیا اخراج شدند اما از بهشت نه!

ده نمکی سال هاست که اخراج شده اما ساکت نه!

خنده در گریه

برادر حاجی :کفن چند تیکه است؟
لا مذهب: زنونه یا مردونه ؟؟؟

برادر حاجی: نماز جمعه چند رکعت است؟

لا مذهب :چون جمعه است و تعطیله هرچی بخونی ثوابش بیشتره چهل رکعت، پنجاه رکعت

فریاد بر آورد: آهای این ها چیه که می پرسی ؟! این ها که نشد ملاک!

آغاز فیلم با خنده است تا ثابت کند که این رسم روزگار است که بعد از هر خنده گریه ا ست.

اخراجی ها راهی جبهه می شوند:

گفت: می رویم جبهه و با تلوزیون و یخچال و .............بر می گردیم.

راست می گفت چه بسیار افرادی رفتند و در حالی بر گشتند که در زمره طبقه بندی شهید باکری قرار گرفتند.

در جبهه به کوچکی که احساس بزرگی می کرد فریاد بر آورد: به چیت می نازی ؟! به ریشت؟!

حرف دلمان را چه محکم زد به آنان که گمان می کنند خدا ترازویش را آماده کرده تا بگذاردشان در ترازو و هر چه قدر که ریش و پشمشان بیشتر باشد اجرشان را هم بیشتر بدهد.

این سکانس از جنس خیال نیست واقیعت است: "جماعت! یک دنیا فرقه بین دیدن و شنیدن. برید از اون ها بپرسید که شنیده ها رو دیدن."

فرمانده فریاد می زند: زود باشید باید زمین رو پاک سازی کنیم .

بدون تردید می روند نه می دوند و روی مین دراز می کشند زمین را نه. روحشان را پاکسازی می کنند و می پرند.

و سکانس آخر:

گفته بود که هر کس از این شربت های معروف بخورد شهید می شود.

مصی که شهید شده بود و مجید هم سرش را روی زانو ی حاجی گذاشته بود و جان می داد. او که برای رسیدن به معشوقه اش عازم شده بود هم معشوقه اش را یا فت و هم به وصالش رسید.

آفساید (ده نمکی )

چه قدر حرف دارد برای گفتن!

چه قدر درد دارد برای نالیدن!

گفت که همه شخصیت ها واقعی هستند .

(اگر امروز باورش سخت است برای این است که آن ها خیلی بزرگ بودند یا این که امروز ما خیلی کوچک هستیم)

گفت می دانم که کار کیست!!! جیب خیلی ها در مخالفت با من پر می شود.

(جلوی سینما، فیلم هنوز روی پرده است .فریاد ها بلند است :سیدی اخراجی ها با بهترین کیفیت رسید)

گفت نه مرغ می خواهیم نه سیمرغ .

(اما نالید که این بی انصافی است که حتی یکی از بازیگرانش هم کاندید نشد انتخاب شدنش پیشکش )

پرسیدند آیا شما همان مجید سوزوکی هستید ؟؟؟

پاسخ نداد.

ضمیمه: از حق نگذریم تیتراژ اخرش با صدای محمد اصفهانی عالی بود.

نسل من آرامش را هیچ وقت ندید

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 09:01:53 GMT

نسل من

آرامش را هیچ وقت ندید

اشاره: مطلب زیر توسط مهناز در وبلاگ سوته دل منتشر شده است.

دیشب اخــــــراجی ها رو دیدم. البته مفد ســــی دیش رو گــــــرفته بود با کیفیت خیلــــــی عــــــالی! بدبخت ده نمکی حـــــق داشت اونطـــــوری جلز و ولز می کرد. اگر سی دی بیرون نمیومد فکـــــر می کنم 2 میلیارد رو فروش می کرد. از ده نمکی خوشم که نمیومد هیچ، مثل بقیه هم مسلکاش ازش بدم هم می آمد. ولی وقتی چند شب قبل تو برنامه شب شیشه ای باهاش مصاحبه کردن و بعد از دیدن فیلمش نظرم کمی بهتر شد نسبت بهش. شنیده بودم که فیلم 200 دقیقه بوده و دقیقا این موضوع تو فیلم مشخصه ولی به نظر من کار بسیار قوی رو از دست درآورده. اما از نظر من دیگه نباید فیلم بسازه. چون این موفقیتش لوث می شه. فیلم اوائلش کمدی بود البته با خیلی حرفای گفتنی که از زبون یه آدم مثل ده نمکی خیلی شنیدنی تر می شه ولی آخرای فیلم حقیقتا دلم به درد اومد. واسه اون همه آدم که قلع و قمع شدن. زیر تانک له شدن. از تشنگی و گرسنگی مردن. با صدای آهنگران از خود بی خود شدن و خودشون رو انداختن رو مین. به خاطر اعتقادی که همیشه واسم محترم بوده قید خونه و زندگی رو زدن و رفتن تو بیابون ها و تیکه تیکه شدن. که حالا 100 گـــــرم از استخون هاشون هم به درد می خوره. که ازش استفاده می کنن. فضایی که تا حالا از جنگ و جبهــــــــه واسه ما ترسیم کرده بودن یه محیط کاملا معـــــنوی بود که سربازها خیلی آســــون و راحت و بدون درد و خــــــونریزی زیاد شـــــربت شهــــادت رو می نوشیدند ولی تصویر ده نمکی چقدر فرق داشت. ماهایی که هــــــــزاران کیلومتر با خط مقدم فاصله داشتیم زندگی نمی کردیم. درست یادمه با این که خیلی کوچیک بودم شب که می خوابیدم اصلا امید نداشتم که فـــــردا رو دوباره بتونم ببینم. فکر می کردم که دیگه حتما امشب موشک می خوره تو خونمون و توی خواب می میریم. با شنیدن صدای آژیر قرمز بی اختیار دستام می رفت روی گوشام و اون ها رو محکم می گرفتم و چشمام رو می بستم تا بلکه وقتی باز می کنم همش خواب بوده باشه. هنوز لرزش دلم رو از صدای بمبارون حس می کنم. هنوز تصویر تابوت شهیدی که با مارش نظامی چند کوچه بالاتر از ما تحویل مادرش دادن جلو چشمامه. یعنی مسئول 8 سال مصیبت و جنگ باید اونقدر راحت می مرد؟ اگر اون دنیایی نباشه چی؟ پس چی می شه عدل خدا؟ مسئول مرگ اون همه آدم، بی سرپرست شدن و داغـــــدارشدن خونوادهاشون؟ آدم های بی دست و پا و نخـــــاعی و شیمیــــــایی رو کی باید بده؟ آمریکا؟ اسرائیل؟ انگلیس؟ صدام؟

نسل من نه انقلاب می خواست و نه جنگ. بی خود نگن که جنگ به ما تحمیل شد که دیگه خیلی کهنه شده این حقــــه. نسل من روی آرامش رو هیچ وقت ندید. شـــــادی رو حس نکرد. ســـــال ها از جنگ می گذره ولی وقتی سربازها رو رو پشت بوم مردم در حال جمع آوری دیش ها می بینم، وقتی تو روزنامه می خونم که از اول اردیبهشت طرح مبارزه با بی حجــــابی شروع می شه دلم مثل اون موقع ها که صدای بمب و موشک می آمد، می لرزه. احساس امنیت نمی کنم. درست مثل اون موقع ها.

اخراجی ها

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 08:56:31 GMT

اخراجی ها

اشاره: مطلب زیر در وبلاگ نگاه از بالا منتشر شده است.

دیشب ساعت حدود ۸ و نیم به وقت ایران، یعنی هر ساعتی که فکر کنیم بعد از و بجز ۸ و نیم، آمفی تئاتر اخراجی ها رو در راستای حمایت از تولید کننده داخلی پخش کرد. شاید ده دقیقه گذشته بود از ۸ و نیم. به نظرم میاد: به خدا راه های دیگه ای هم برای رسیدن به خدا و ادای دین هست. بابا به خدا لازم نیست فیلم بسازی و گند بزنی به سینما.

مسعود ده نمکی چهره ای نیست که نیاز به معرفی داشته باشه. قیافه ش رو ببینین می فهمین کیه. آخرین فیلمش با جنجال بسیار همراه بود. کافیه یه سرچ واسه اخراجی ها انجام بشه تا اظهارات جنجالی ده نمکی در مراسم اهدای جوایز پیدا بشه. آقا اعتراض کرده بود با مضمونی که اصلا مهم نیست.

فیلم به یه درد می خوره. خندیدن. نیمه اول فیلم پره از موقعیت های ماستمالی شده و نقش های اغراق شده فیلمفارسی های دهه ۴۰. البته قراره دهه ۶۰ رو نشون بده. روزای آخر جنگ رو. تیپ های معروف لات عاشق، حاجی بازاری، روحانی خوش قلب، دختر همسایه - یا همون همساده !!! - و غیره. فیلم پره از شوخی های اس ام اسی و جوکهایی که در حد طنزهای روتین شبانه به خوبی به یلم تدیل شده ان و از آب در اومدن. دلیل اصلی فروش هم بی شک همینه. اخراجی ها میره تا به پر فوش ترین فیلم تاریخ تبدیل بشه.

اما همین کارکرد قابل قبول در نیمه دوم فیلم جای خودش رو به شعار گرایی افراطی می ده. ابتذال بیش از حد نیمه اول، این جنبه را داشت که هدفش لودگی برای خنداندن بود، اما در نیمه دوم با یدک کشیدن بار یک فیلم معنا گرا و تلاش برای القای معانی نا گاه سقوطی عظیم را تجربه می کنه. فیلم پر میشه از شعار و صحنه های بازگشت به آغوش معنویت و حرفهای معنا گرا و در پیت شخصیهتهای به اصطلاح لات و لمپن. جدا از این، فرم و ساختار فیلم نامه به شدت به ابتذال جدی جهت القای معنا و بازی با احساسات تماشاگر میل می کنه.

فیلم از لحاظ ساخت و ت کنین شلم شوربایی است بی نظیر در عرصه سینمای ایران. تکنیک ها و قاب بندی های تصویری مضحک بدیهی ترین قسمت هستند. صحنه های جنگی در حد فیلم هی دهه ۶۰ و شخصیت هایی که بی نیاز از اغراق شدن، اسیر دام بزرگ نمایی شدن. به ویژه دو سه شخصیت مثبت میرزا و سید و روحانی. شعار زدگی های که جای خود دارند. از لحاظ تکنیک فیلم کوچترین نکته قابل دفاعی ندارد و بی شک از لحاظ هدف اصلی ده نمکی که چندان حدس زدنش دشوار نیست، باید گفت ده نمکی شکست خورد، اما فیلم و تهیه کننده پیروز شدند. ده نمکی می تواند به ژانر این فیلم های نسبتا پر فروش چند سال اخیر نقل مکان کند. آن وقت او هم در موفقیت هایش شریک خواهد شد.

از اخراجی ها بدم می آید! از ده نمکی هم همین طور!

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 08:51:38 GMT

از اخراجی ها بدم می آید!

از ده نمکی هم همین طور!

اشاره: مطلب زیر در وبلاگ ماندن بی من منتشر شده است.

نمیرم اخراجی ها رو ببینم! دلم نمیخواد فیلم ده نمکی رو ببینم! با اوج بی منطقی ازش بدم میاد! ده نمکی خاطرات "یا لثارات " رو برام زنده میکنه!دست خودم نیست! اون شب که اومده بود کانال ۵ برنامه داشت، داشتم دق میکردم! نه نگاه می کردم و نه گوش می دادم ولی خیلی کفری بودم! قیافه اش، اسمش، حرف زدنش، مصاحبه کردنش، جار و جنجال جشنواره اش، همه کاراش باعث میشه حالت تهوع بگیرم! عصبی که میشم حالت تهوع می گیرم! برخورد خاصی با خود ده نمکی نداشتم ولی این تیپ آدما مثل همدیگه ان! یاد اون پسرای دفتر نهاد و بسیج دانشگاه می افتم! چی که از دستشون نکشیدیم! اونا جوجه هاش بودن، وای به اینکه بزرگشونه! حس می کنم راه دیگه ای برای سرگرم کردن مردمه! از سرگرمی های اینجوری، بدم میاد! این مرتیکه فکر کرده ماها یادمون میره ؟! که چکار میکرد ؟! چند روز پیش یک مصاحبه ازعبدی خوندم که گفته بود خوب دلیل نمیشه، هر کی ممکنه عقایدش تغییر کنه! ولی من ازعقاید تغییر کرده ده نمکی بدم میاد! نمی تونم باور کنم یکی مثل اون آدم بشه! اونم به این سرعت! بهم نگید که خیلی از اصلاح طلبا هم همینجوری بودن که خودم می دونم! ولی یکی مثل گنجی و تغییر عقیده اش و رفتاراش کجا و تغییر عقاید ده نمکی کجا! هنوز که هنوزه بر اساس منافع خودش در مورد مردم حرف می زنه! نگاهش از بالاس! حالم بهم می خوره! از ده نمکی! از فیلمش که شاید به نظر خیلی ها خوب باشه و خنده دار و توپ!

هر چند که همیشه سعی کردم وقتی یک فیلم روی پرده اس، سی دی فیلم رو تهیه نکنم و حتی اگه بیرون هم اومده باشه، برم سینما فیلم رو ببینم، ولی در مورد ده نمکی نمی تونم! حاضر نشدم پولی بابت همین سی دی پخش شده هم بدم! همکارم گرفته بود و بی اطلاعیش از تفکر من نسبت به ده نمکی باعث شد، بده منم نگاه کنم! دارم فکر میکنم به اینکه روزی میاد از زبون ده نمکی بشنویم، مردم ما رو بیشتر قبول دارن و ما مردمی تریم، چون فیلمی که من ساختم، رکورد سینمای ایران رو در عصر بیضایی و بقیه بزرگان سینمای ایران شکست!

پ ن : هنوز وقت نکردم سی دی اخراجی ها رو ببینم! ولی مطمئنم ببینم بازم کفریم میشم!این کار من اوج تعصب هم باشه، باهاش مشکلی ندارم!

میرم خون بازی رو می بینم! هر چند تلخ و ناراحت کننده باشه، ولی دلیلی وجود نداره که همیشه از خنده لذت ببرم! میخوام از دیدن یک فیلم خوب لذت ببرم! با یک کارگردانی که قبولش دارم! حاضرم برم "شب بخیر فرمانده " انسیه شاه حسینی رو ببینم، ولی اخراجی ها رو نبینم!

تب اخراجی ها

yekekhraji — Sat, 14 Apr 2007 08:40:48 GMT

تب اخراجیها

اشاره:مطلب زیر در وبلاگ دل نوشته ها توسط رضا ابراهیم زادگان منتشر شده است.

مردم ایران برای اینکه ازقافله عقب نمونند کرور کرور برای دیدن فیلم آقای ده نمکی هجوم می آورند بنده نیز به سبب علاقه به هنر هفتم دیشب یه فیض دیدار فیلم ایشان نائل شدم و مطلبی رو در این خصوص برای شما عزیزان می نویسم.

- آقای ده نمکی فیلم را با عجله تعریف کرده اند. اینطور به نظر می رسد که ایشان می خواسته اند تمام مسائل جنگ به نوعی هرچند ناقص در فیلمشان دیده شود و این متاسفانه با مدت زمان فیلم هماهنگی نداشته و موجب لطمه خوردن به شخصیت پردازی داستان شده است. فصل نتیجه گیری و انتقال پیام داستان نیز به سبب همین عجله متاسفانه تاثیرگذاری اندکی دارد.

- آقای شریفی نیا وظیفه انتخاب بازیگران فیلم را برعهده داشته اند و گروهی از حرفه ای ترین بازیگران سینما را برای ایفای نقش در فیلم برگزیده اند که به نظر می رسد حربه ای تبلیغاتی برای فروش فیلم هم می توانسته باشد و خواه ناخواه فیلم قسمتی از فروش خود را مدیون انبوه بازیگرانش است. ولی این بازیگران متاسفانه حرف تازه ای برای گفتن ندارند. آقای شریفی نیا که همچنان نقش تکراری سالهای اخیر خود را بازی می کند امین حیایی که به اعتقاد بنده یکی از مستعد ترین بازیگران سینمای ایران است جز مقداری ادا و اطوار و چند دیالوگ قدیمی چیزی ندارد همینطور آقای اوسیوند آقای دیرباز و ... ولی الحق و الانصاف قسمت اعظم بار طنز فیلم به دوش اکبر عبدی است بازیگری که تواناییهای او اثبات شده و درفیلم با لهجه شیرین و تکیه کلامهای خوب درخشیده است.

- مسعود ده نمکی درمراسم اختتامیه جشنواره پارسال ازبازیگران فیلم به خاطر اینکه به خاطراو جایزه نگرفتند عذرخواهی کرد! ولی باید گفت که جناب ده نمکی بازیگران نه به خاطر شما بلکه به سبب بازی و فیلمنامه ضعیف جایزه نگرفتند. امیدوارم فیلم های سنتوری و رئیس و خون بازی و تهران انار ندارد و روزسوم و... راببینید تا به تفاوت بازی ها و کارگردانی واقف شوید.

- چه بخواهیم وچه نخواهیم اخراجی ها فیلم منتخب تماشاگران درجشنواره پیشین بوده و کارگردانش چهره ای خبرساز و جنجالی و همچنان نیز فیلم در گیشه به پیش می رود که این به عقیده بنده به خاطر موضوع داستان فیلم که به شوخی باجبهه پرداخته و نیز مسائل حاشیه پیش آمده در مورد فیلم بر می گردد نه به فرم و محتوای فیلم همانگونه که در سالهای پیشین برای فیلم آدم برفی مارمولک و ... به آن برخوردیم. لیکن به قول آقای پاکدل خوشحالیم که آقای ده نمکی زبان مقدس سینما را برای بیان عقاید خود انتخاب کرده و امیدواریم در آینده فیلم های بهتری از ایشان ببینیم که این خود جواب قاطعی به منتقدان مخالف خواهد بود و انشااله سیمرغ نیز بردوش ایشان خواهد نشست.

- من الله التوفیق والتکلان.

از صدای سیاست تا سکوت سینما

yekekhraji — Wed, 11 Apr 2007 09:00:52 GMT

از صدای سیاست

تا سکوت سینما

اشاره: مطلب زیر توسط سید رضا صائمی در روزنامه اعتماد مورخ ۱۳ اسفند ۸۵ کار شده است. پیش از این نیز دو مطلب تحت عناوین «افراطی ها» و «بازیگری و هویت حرفه ای» از این روزنامه نگار در این وبلاگ منتشر شده بود.

"سیاست بازی چندان او را مشغول نکرده بود که از اندیشیدن به چیزهای پراهمیت تر بازش دارد" «سیموئل جانسن درباره جورج لیتلتن»

وقوع انقلاب اسلامی در سال 57 اگرچه یک پدیده سیاسی شناخته می شود اما به دلیل عقبه فکری و ایدئولوژیک و حضور پررنگ روشنفکران و روحانیون و دانشجویان ارتباط تنگاتنگ و عمیقی با فرهنگ دارد چنانچه بسیاری را عقیده بر این است این انقلاب بیش از آنکه سیاسی باشد فرهنگی است چه آنان که فرهنگ را در دین معنا می کنند و چه آنان که نسبتی فرهنگی با دین ندارند! چه آنان که بر طبل فرهنگ دینی می کوبند و چه آنان که بر فرهنگ ملی پای می فشارند. چه تفکری که انقلاب را موجب اعتلای فرهنگ اسلامی می دا ند چه اندیشه ای که آن را پایان هرگونه فرهنگ غیر دنیی می شمارد. چه نحله ای که بر نمادها و افتخارات ملی می چرخد و چه مکتبی که بر آیین ها و مناسک دینی تکیه می کند؟ همه با هر نوع فکر و مرام و جناحی بر نسبت عمیق و چندلایه فرهنگ با انقلاب 57 تاکید دارند؟ گویی انقلاب 57 میوه ای است که در خاک فرهنگ روئیده و رشد کرده و در سبد سیاست افتاده و بار داده است.

سینما در مقام مدرن ترین و موثرترین رسانه فرهنگی مورد توجه و یا نقد انقلابیون قرار گرفت و مبتنی بر رویکردهای مختلف از تکنیک نفسانی و شهوانی تا ابزاری فرهنگ ساز و تبلیغاتی معنا شد و بنابر شرایط متغیر اجتماعی، کنش ها و واکنش های متفاوتی را برانگیخت. اساسا "سینما" در درون متن اجتماعی و در تعامل با واقعیتهای ملموس و عریان آن شکل می گیرد و پدیده های جاری در جامعه را در قالب تصویر و اندیشه و احساس می آورد تا مخاطبین و مردم را با ساختار اجتماعی جامعه ای که در آن زندگی می کنند پیوند دهد یا برانگیزاند و یا حتی به رفتار خاصی مقید کند. سینما به عنوان یک خرده سیستم فرهنگی نمی تواند متاثر و موثر از سیاست نباشد به ویژه آنکه ساختار سیاسی ریشه در بنیانهای فرهنگی داشته باشد. سینمای پس از انقلاب به دو دلیل با ساحت سیاسی گره خورد و تناسبی نمادی و نهادی با آن یافت یکی خود انقلاب 57 که مبتنی بر مولفه های دینی به باز تعریف سینما پرداخت و بر آن بود تا در این بازخوانی مجدد با تسخیر روح آن به نفع ارزش های خودی بر تکنیک و کالبد سینما فائق آید و به بازسازی متعهدانه هنر هفتم دست زند. دیگری وقوع جنگ در سال 61 بود که ساحت حدید در عرصه فیلم سازی ایران گشود و به خلق ژانری نو، سیاسی و انقلابی به نام سینمای دفاع مقدس انجامید ژانری قدرتمندو موثر که به دلیل ماهیت ایدولوژیکی، کانون مناقشات سیاسی-فرهنگی نیز قرار گرفت و تا حد مصداق و نماد سینمای ملی، دینی و خودی ارتقا یافت. این پوست اندازی سیاسی- فرهنگی در هستی خود باردار فرزندانی هنرمند و ارزشی بود که در سالهای بعد مبلغ و موسس حوزه اندیشه و هنر اسلامی شدند. حوزه ای هنری که با پاکسازی هنر از عناصر و عوامل دگراندیش، روح تعهد و اخلاق و ارزشهای دینی را بر کالبد سکولار هنر مدرن به ویژه سینما بدمد تا چشمان بی سو و گنگ و خواب زده دوربین ها به روی نور و روشنی و حقیقت بیفتد و تصویر و پیام الهی و معنوی انقلاب بر پرده نمایش این جهان غرب زده تک ساحتی و سکولار ظهورکند تا آدمی و عالمی از نو ساخته شود.

محسن مخملباف، مجیدمجیدی، بهروز افخمی، ابراهیم حاتمی کیا و رسول ملاقلی پور کارگردانها برآمده از انقلاب بودن که به تز «بازگشت به خویش، شریعتی» در سینما لبیک گفتند.

اینان "سینما" را به عنوان رسانه ای برتر برای ابلاغ و انتشار انگاره ها و مطلوبهای خود برگزینند و به قول مخملباف(درمصاحبه با مجله سروش) معتقد بود اگر قرار بود پیامبری در عصر ما ظهور کند سینما را برای ابلاغ پیامهایش برمی گزید. در واقع سینما مانند بسیاری از پدیده های مدرن در پروسه ایدئولوژیزه و بومی شدن، غسل تعمید شد و درخدمت ارزش های خودی قرار گرفت. اگرچه هنوز در میان سنتی ترها ماهیتی شیطانی و شهوانی داشت و به عنوان ابزار لهو و لعب مایه سرگرمی و غفلت بود اما هنرمندان مسلمان (اصطلاح رایج) این وادی با این نگرش که هنرمند واسطه ظهور حق در عالم است بر آن شدند با غلبه بر هنر تکنولوژیک، سینمای تحول و اخلاق را جانشین سینمای تفنن و ابتذال نمایند. آثار محسن مخملباف در آن دوران، نمونه کامل یک انقلابی چریکی بود که اینک به جای اسلحه، دوربین در درست داشت و تصور می کرد پیامش از این طریق، ذهن و قلب مخاطب را تسخیر می کند و انسانی دیگرگونه می آفریند (نظریه گلوله طلایی) اما تجربه تاریخی و فردی مخملباف افق دیگری را در منظر او گشود چنانچه در گفتگو با هو شنگ گلمکانی و احمد طالبی نژاد در ماهنامه فیلم(شماره 184-بهمن 74) روشنفکری را به دو دسته تقسیم می کند یکی میرزارضای کرمانی است که سلاح به دست می گیرد و ناصرالدین شاه را می کشد، بدون اینکه فکر کند بعدش چه می شود و حتی هیچ طرح جایگزینی هم ندارد. این قوی ترین شاخه روشنفکری در ایران بوده است... شاخه دیگر روشنفکری امیرکبیر است او کسی است که درالفنون راه می اندازد که محل اندیشیدن بوده است. او به نهادینه کردن مبانی دموکراسی می اندیشد نه چون میرزا رضا به جایگزینی ناخواسته فاشیست ها.

مخملباف در ادامه همین مصاحبه می گوید: بدبختی بشر از جهل اوست و جهل را با اسلحه نمی توان از بین برد راه از بین بردن جهل توسعه روشنفکری است زیر سایه تفنگ تنها می توان جنگید و جایی برای اندیشه و گفتگو نیست.

سیردگردیسی این دسته از هنرمندان به ویژه مخملباف که سنخیت بیشتری دست کم به لحاظ صوری با مسعود ده نمکی (که در حاشیه جشنواره فیلم فجر امسال به متنی فرهنگی بدل شده) قابل تامل است وی که طی سالهای اخیر در ژورنالیست سیاسی- عقیدتی بنیادگرایانه به یکی از رادیکالترین فعالان آن نحله بدل شده بود با تجربه دو فیلم مستند فقر و فحشا و کدام پیروزی ؟کدام استقلال؟ اینک پای در عالم سینما گذاشته تا سلاحی دیگر را برای بیان حرفهاو دردهای خود بیان کند که به گمانش برد و عمق و اثرگذاری بیشتری نسبت به آن اسلحه گرم دارد. وی که روزی جنجالی ترین و جدی ترین حرفهای سیاسی را از زبان یک بسیجی می زد امروز زبان طنز را برای بیان دغدغه هایش انتخاب کرده است تا به قول خودش واقعیات جنگ و آدمهای آن را بهتر بیان کرده باشد او و همفکرانش که تا دیروز یکی از تندروترین گروههای سیاسی- نظامی محسوب می شدند امروز از دیالوگ و گفتگو و زبان هنرو سینما سخن می گویند که بیش از آنکه به عالم سیاست مربوط شود به دنیای فکرو فرهنگ تعلق دارد مسعود ده نمکی اخیرا در مصاحبه ای گفته است به نفع همه است که در من در سینما باشم نه در سیاست. گویی او از الگوی ابوذر و چه گوارا به شیوه ابوعلی و امیرکبیر رسیده است و این بی شک خاصیت سینما و هنر و فرهنگ است. سخن او مرا یاد اعترافات مخملباف می اندازد که سیردگراندیشی اش را اینگونه تعریف می کند: «یک آدم مذهبی بودم که سیاسی شدم، بعد در سیاست به کارهای نظامی و چریکی روی آوردم، بعد به زندان رفتم و در زندان یک جوری دچار سرخوردگی از جریانهای چپ گرا شدم. وقتی بیرون آدم تصمیم گرفتم کار فرهنگی کنم ولی هنوز چریک بودم. اگر شعار می دادم به این دلیل بود که یک چریک شعار می دهد. بعد آرام آرام فکر می کنم هنرمند شدم». این هنرمند شدن که در سخن مخملباف نهفته است تعمیق آن نگاه مهر اندیشانه لطیف و انسانی است که در برابر گذشته جزم اندیش سیاسی کاری هایش نهفته بود. او از روش ابوذر به منش مسیح گونه می رسد. مخملباف در پایان فیلم مستند گنگ خواب دیده ساخته هوشنگ گلمکانی می گوید:«وقتی همه چیز را نسبی ببینی مهربانتر هم می شود، حتی به هر کسی حق می دهی که مقداری خطا کند. حتی خطاهای ذهنی کند متاثر از ضعف های شخصی اش خطاهای عملی کند دست از محاکمه کردن افراد در ذهنم برداشتم یعنی حق دادم که آدمها همان جوری باشند که هستند. بیش از آنکه متوقع باشم چرا آن جوری که باید باشند یا من فکر می کنم باید باشند نیستند».

همین نگرش به آدمها و شرایط چگونه بودنشان را در پرسوناژهای اخراجی های ده نمکی نیز می بینیم. قهرمانهای فیلم او همان سید و حاجی های معمول در سینمای دفاع مقدس نیستند که افراد عادی و حتی لوطی منشی هستند که هیچ نسبت ایدئولوژیکی با آدمهای جنگ ندارند اما در بستر شرایطی انسانی به همان تجربه ای می رسند که شاید بیش از آن تصور می شد تنها حاج کاظم ها و ده نمکی ها به آن خواهند رسید.

مخملباف نیز که روزی فیلمی مثل گل های داوودی را مروج دختربازی می خواند چند سال بعد نوبت عاشقی را می سازد. نگارنده اساسا تایید یا تکذیب کسی را در این قیاس دنبال نمی کند آنچنان که برخی از دوستان ده نمکی می ترسند که او مخملباف شود. پا در پی دفاع از مسعود ده نمکی نیست بلکه در پس همه این صورتها در پی تفهیم این معناست که مانایی اندیشه و حقیقت و انسان در ساحت فرهنگ اصالت دارد و محقق می شود و سینما در مقام هنر و زبانی موثر فراگیر، جذاب و دلنشین نه تنها یک تکنیک و ابزار بلکه یک تجربه زیبا شناسانه و تفهیمی انسانی است که آدمی را در فهم شهودی و نمادین حقیقت،یاری می کند. به جای خشونت ورزی و انحصار طلبی و جزم اندیشی تساهل و تسامح و تحمل و مدارا را در مناسبات انسانی و اجتماعی اشاعه می دهد. به قول افشین یداللهی:

آن چیز که در صلح است در جنگ می خواهد

قدرت اصالت نیست فرهنگ می خواهد

سینما خود یک تجربه سیر و سلوک بصری- نظری است که لایه های پنهان تر حقیقت را بازنمایی می کند. مسعود ده نمکی گرچه سیاست و سینما را دو شیوه و روشی متفاوت برای بیان حرفهای همیشگی خود می داند اما آن بر مصلحتهای قدرت می چرخد و این بر تجربه های زیست بشری تکیه دارد. زبان هنر با ادبیات مدارا و محبت آمیخته است و زبان قدرت زبان مصلحت است! مسعود ده نمکی اینکه از وادی طوفانی و پرهیاهوی سیاست به سکوت تامل برانگیز سینما آمده است و قطعا سینما این طلایه دار فرهنگ در عصر مدرن او را با خود به تجربه های ملموس بشری خواهد بود سینما اسلحه خنثی ای نیست که تنها به عنوان یک شکل در دستان کارگردان باشد محتویی است که گاه کارگردانش را نیز شکل می دهد روزی محسن مخلباف می خواست با سینما انقلاب کند اما گذر زمان نشان داد که این سینما بود که در او انقلاب ایجاد کرد انقلابی بنیادین که صورت وسیرتش را عوض کرد واز مطلق اندیشی به نسبی گرایی آورد او درباره تغیرات دیدگاههایش و مساله نسبیت می گویید "وقتی واقعیت مدام جلوه های نوین به تو عرضه می کند، چگونه می توانی در حرف خودت اصرار بورزی؟ من اصولا اندیشه و بیانم را براساس واقع گرایی نسبی بنا می کنم یعنی ذهن خودم را اصل نمی گیرم و جهان را فرع چون معتقدم ما در مقابل واقعیت،خیلی کوچک هستیم لذا سعی می کنم زاویه ام را دائم تغییر بدهم می کوشم مدام دید خودم را با واقعیت در تحول تصحیح کنم بعضی ها در رودربایستی حرفهایی که قبلا زده اند می مانند ... مگر ما چه قدر بزرگیم که مدعی شناخت کامل هستی باشیم؟ ... ولی من هیچ ابایی ندارم از اینکه مدام آخرین تغییراتم را اعلام کنم "

حالا مسعود ده نمکی بعد از آن همه تلاطم در طوفان سیاست خود را به سالن تاریک و تامل برانگیز سینما رسانده است راهی که صرفا راه نیست همراه و راهنما نیز هست باید منتظر ماند و دید آیا این تغییر تاکتیک، تحولی ایدولوژیک هم به همرا دارد یا خیر! ویا خود نیز به اخراجیهایی مثل حاتمی کیا و مخملباف می پیونند! به قول حافظ:
عشق دردانه است ومن غواض و دریا میکده

سر فرو بردم در اینجا تا کجا سر بر کنم